เวลาที่เราพูดคุยกันในเรื่องการเมือง บทสนทนาที่เกิดขึ้นมักจะ เต็มไปด้วยอารมณ์ความรู้สึกที่เข้มข้น . มันยากมากๆที่จะพูดคุยกัน ในเรื่องนี้ด้วยใจที่สงบนิ่งได้ . ทำไมถึงเป็นอย่างนั้น? . เพราะเวลาที่เรามองเรื่องการเมือง เรามีแนวโน้มที่จะมองด้วย สายตาที่จัดกลุ่ม “พวกเขา/พวกเรา” . …คล้ายกับเวลาที่เราดูกีฬา ที่เราก็จะมี “ทีมเขา/ทีมเรา” เลยครับ . แต่ความแตกต่างระหว่างการเมืองและกีฬาก็คือ เรื่องกีฬาไม่ได้ให้ sense ของ ความ “ถูก/ผิด” เหมือนกับเรื่องการเมือง . ฉะนั้น หากเราเชียร์ทีมฟุตบอล คนละทีมกับคนที่กำลังพูดคุยด้วย มันก็จะเป็นเพียงแค่เรื่องของ ความชอบที่แตกต่างเท่านั้น . แต่ถ้าเรา vote พรรคการเมือง คนละขั้วกับคนที่เรากำลังคุยด้วย มันจะไม่ได้เป็นเพียงแค่เรื่องของ ความแตกต่างธรรมดาๆอีกแล้ว . มันอาจจะนำมาสู่มุมมองในลักษณะที่ว่า… . “สิ่งที่ฉันทำคือสิ่งที่ถูกต้อง สิ่งที่เธอทำสิ่งที่ไม่ถูกต้อง” . มันคือมุมมองที่เอื้อต่อการเกิด ความขัดแย้งในบทสนทนาได้อย่างง่ายดาย . นี่จึงเป็นสาเหตุที่ทำให้การพูดคุย เรื่องการเมืองถือเป็นเรื่องที่ “สุ่มเสี่ยง” ต่อการปะทะภายในความสัมพันธ์ได้ . …เว้นเสียแต่ว่า เราจะพูดคุยด้วยท่าที ที่ “อยากเข้าใจ” มากกว่า “อยากเอาชนะ” ครับ อ้างอิง

Cambridge Core

Ideology, motivated reasoning, and cognitive reflection | Judgment and Decision Making | Cambridge Core

Ideology, motivated reasoning, and cognitive reflection - Volume 8 Issue 4

Cambridge Core

Identity-protective reasoning: an epistemic and political defense | Episteme | Cambridge Core

Identity-protective reasoning: an epistemic and political defense - Volume 22 Issue 3

#จิตวิทยา #siamstr

หลายคนไม่ชอบเวลา ที่มีคนอื่นมาวิพากษ์วิจารณ์ . ต่อให้การถูกวิพากษ์วิจารณ์จะเป็น สิ่งที่ “จำเป็น” หรือ “เป็นประโยชน์” (เช่น การอ่าน review ของลูกค้า) หลายคนก็ยังคงไม่ชอบอยู่ดี . นี่เป็นเรื่องที่ปกติมากๆครับ . อย่างไรก็ตาม เรื่องนี้จะกลายเป็น ปัญหาอย่างชัดเจนมากขึ้น หากความรู้สึกไม่ชอบดังกล่าว ส่งผลให้เกิดพฤติกรรมการ หลีกเลี่ยงคำวิพากษ์วิจารณ์ตามมา . สิ่งนี้จะยิ่งสร้างปัญหาเป็นพิเศษ ในสถานการณ์ที่การรับฟังคำวิพากษ์วิจารณ์ มีความ “จำเป็น” หรือ “เป็นประโยชน์” . แต่ถึงหลายคนจะเข้าใจว่า การรับฟังคำวิพากษ์วิจารณ์คือสิ่งที่ “ควรทำ” พอถึงเวลาเข้าจริงๆ มันก็ไม่ใช่สิ่งที่สามารถทำได้ง่ายๆ . เพราะสำหรับหลายๆคน เวลาที่พวกเขาได้ยินคำวิพากษ์วิจารณ์ พวกเขาไม่ได้รู้สึกว่า “การกระทำ” ของพวกเขากำลังถูก “โจมตี” (เช่น อาหารเมนูนี้รสชาติเค็มเกินไป) . พวกเขารู้สึกว่า “ตัวตน” ของพวกเขา กำลังถูก “โจมตี” มากกว่า! (เช่น เจ้าของร้านอาหารนี้ไม่เก่ง) . อย่างไรก็ตาม หากพวกเขาหมั่นย้ำเตือนตัวเองว่า คำวิพากษ์วิจารณ์ที่พวกเขากำลังได้ยินอยู่นั้น มันกำลังพุ่งเป้าไปที่สิ่งที่พวกเขา “ทำ” (ไม่ใช่ “ตัวตน” ของพวกเขา) . พวกเขาอาจจะไม่ได้เปลี่ยนมา รู้สึกชอบเวลาที่ถูกวิจารณ์ก็จริง แต่อย่างน้อย มันก็จะช่วยให้พวกเขา หยุดพฤติกรรมหลีกเลี่ยง คำวิพากษ์วิจารณ์ของตัวเองได้ง่ายขึ้น . เพราะความจริงก็คือ คำวิจารณ์ส่วนใหญ่ไม่ได้กำลังบอกว่า “คุณคือใคร” แต่มันกำลังบอกว่า “สิ่งที่คุณทำส่งผลยังไง” มากกว่าครับ อ้างอิง https://doi.org/10.1016/j.copsyc.2022.101405 https://doi.org/10.1177/19485506251345925 #จิตวิทยา #siamstr

หนึ่งในความรู้สึกที่ปรากฏขึ้นมา ในใจของ people pleaser (คนที่ชอบตามใจคนอื่น) หลายๆคนคือความรู้สึกผิด . รู้สึกผิดเวลาที่พวกเขาไม่ได้ทำใน สิ่งที่คนอื่นคาดหวังให้พวกเขาทำ . ยกตัวอย่างเช่น เพื่อนสนิทอยากให้เราช่วยงาน แต่พอเราปฏิเสธเพราะงานเราล้นมืออยู่แล้ว เพื่อนก็แสดงออกให้เรารับรู้ว่าไม่พอใจ ส่งผลให้เรารู้สึกผิดกับเพื่อนอย่างแรง เป็นต้น . ทำไมหลายคนถึงรู้สึกผิดในกรณีเช่นนี้? . เพราะพวกเขาคาดหวังให้ตัวเอง ตอบสนองความต้องการของคนอื่นเสมอ . เพราะพวกเขาให้ความสำคัญ กับการช่วยให้คนอื่น “สมหวัง” . แล้วทำไมพวกเขาเหล่านี้ ถึงโฟกัสกับการเป็น supporter ให้กับคนอื่นได้ขนาดนี้? . เพราะสำหรับหลายๆคน ประสบการณ์ชีวิตของพวกเขาได้สอนไว้ว่า หากพวกเขาต้องการที่จะ “เอาตัวรอด” พวกเขาจะต้องรับบท supporter! . ยกตัวอย่างเช่น ตอนเด็กๆ พวกเขาเติบโตมาในครอบครัว ที่มีการใช้ความรุนแรง (ไม่ว่าจะทางกายหรือทางใจก็ตาม) ดังนั้น หากพวกเขาจะ “รอดตัว” จากความรุนแรงดังกล่าว พวกเขาจำเป็นต้องหมั่นสังเกตว่า ผู้ใหญ่ในบ้านต้องการอะไร และพยายาม ตอบสนองความต้องการนั้นให้ได้ เป็นต้น . ความคุ้นชินกับการ “เอาตัวรอด” ด้วยการรับบทเป็น supporter นี้ จึงอาจส่งผลให้พวกเขาคาดหวัง ให้ตัวเองตอบโจทย์ความหวังของคนอื่น บ่อยจนติดเป็นนิสัยได้ . หากพวกเขาไม่แก้นิสัยหรือความคุ้นชินนี้ พวกเขาก็จะต้องเจอกับความรู้สึกผิดอยู่เนืองๆ (เว้นแต่พวกเขาจะตามใจคนอื่นแบบ 100%) . แล้วพวกเขาจะเริ่มต้นแก้ไข ความคุ้นชินหรือนิสัยนี้ได้ยังไง? . หนทางหนึ่งที่ช่วยเริ่มต้นแก้ไขเรื่องนี้ได้ คือการหมั่นตั้งคำถามกับตัวเองว่า “ฉันต้องตามใจคนอื่นจริงๆหรือ?” . ยิ่งในกรณีที่การตามใจคนอื่น คือวิธีในการ “เอาตัวรอด” ของตัวเองในอดีต การหมั่นตั้งคำถามตัวเองกับว่า “ฉันยังต้องเอาตัวรอดด้วยการใจคนอื่นอยู่อีกหรือ?” ก็ยิ่งมีความสำคัญเข้าไปใหญ่ . การทำเช่นนี้อาจจะไม่ได้นำมาสู่ การเปลี่ยนแปลงแบบ “หน้ามือเป็นหลังมือ” ภายในชั่วข้ามคืนก็จริง . …แต่มันจะนำมาสู่การเปลี่ยนแปลง (ทีละเล็กทีละน้อย) ในท้ายที่สุดได้ครับ อ้างอิง https://doi.org/10.1017/S1352465804211869 https://doi.org/10.3402/ejpt.v5.25097 https://psycnet.apa.org/doi/10.1016/S0165-0327(01)00408-6 #จิตวิทยา #siamstr

ความรักที่ดีมีรูปร่างหน้าตาเป็นอย่างไร? . หลายคนมองว่า ความรักที่ดีเป็นเหมือนกับ ดาวเคราะห์ (ตัวเรา) ที่หมุนวนรอบพระอาทิตย์ (คนรักของเรา) . มันคือภาพที่เราคิดถึงคนรักอยู่ทุกวินาที มันคือภาพที่เราตัวติดกันกับคนรักตลอดเวลา มันคือภาพที่ความสุขทั้งหมดของเราขึ้นอยู่กับคนรัก . ฟังดูเหมือนในภาพยนตร์ romantic หลายๆเรื่องเลยนะครับ . อย่างไรก็ตาม หากเรามีความรักในลักษณะข้างต้น มันจะส่งผลให้ชีวิตของเรา “แคบลง” . มันคงจะไม่เป็นปัญหาเท่าไหร่นัก หากสิ่งที่ผมกล่าวถึงก่อนหน้านี้ เกิดขึ้นในช่วงระยะเวลาที่ “จำกัด” (เช่น ช่วง “promotion” ที่ความรักเพิ่งเริ่มต้น) . แต่ถ้ามันเกิดขึ้นแบบ “ไม่จำกัด” ล่ะ? . มันคงน่าเสียดายอยู่เหมือนกันนะครับ ถ้าเราจะโยนชีวิตที่เรามี (ก่อนที่เราจะมีความรัก) ทิ้งไปทั้งหมด หลังจากที่คนรัก ของเราเข้ามาอยู่ในชีวิตของเรา . ผมมองว่าความรักที่ดี ไม่ใช่ความรักที่เป็น “ดาวเคราะห์-พระอาทิตย์” . ผมมองว่าความรักที่ดี คือความรักที่ตัวเราและคนรัก ต่างก็เป็นพระอาทิตย์ ที่มีแรงดึงดูดของตัวเอง (รวมทั้งมีแสงสว่างในตัวเอง) มากกว่า . เรามีพื้นที่ให้กับคนที่เรารัก และในขณะเดียวกัน เราก็มีพื้นที่ให้กับสิ่งอื่นๆ ในชีวิตที่สำคัญสำหรับเราด้วย . ความรักเช่นนี้จะไม่ทำให้ชีวิตเรา “แคบลง” แต่จะช่วยให้ชีวิตเรา “กว้างขึ้น” . ในความคิดของผม นี่แหละครับ…คือ “รูปร่างหน้าตา” ของความรักที่ดีครับ อ้างอิง

PubMed

Autonomy in Relatedness: How Need Fulfillment Interacts in Close Relationships - PubMed

A driving force of relationship maintenance is the fulfillment of basic psychological needs, in particular, the needs for relatedness and autonomy....

https://doi.org/10.1057/s41599-024-02617-1 #จิตวิทยา #siamstr

เวลาที่คนใกล้ตัวกำลังทุกข์ใจ เราอาจจะรู้สึกเป็นห่วงเขา และพยายามพูดคุยกับเจ้าตัว เพื่อหวังว่าเขาจะรู้สึกดีขึ้นได้บ้าง . แต่ในหลายๆครั้ง ไม่ว่าเราจะรับฟังหรือ พูดคุยกับเจ้าทุกข์ยังไง เขาก็ยังคงเป็นทุกข์อยู่ดี . ในสถานการณ์เช่นนี้ เราอาจจะรู้สึก powerless . เราอาจจะเริ่มคิดว่า ไม่มีอะไรที่เราสามารถทำได้อีกแล้ว . แต่จริงๆแล้ว ต่อให้เราจะไม่สามารถ มี impact กับคนใกล้ตัวได้โดยตรง เราก็ยังสามารถมี impact กับเขาทางอ้อมได้อยู่ครับ . กล่าวคือ…เราสามารถเป็น “สภาพแวดล้อมที่ดี” ให้เขาได้ . ดังนั้น หากเราใช้ชีวิตของเราอย่างมีความสุข อยู่ในรัศมีที่ไม่ไกลจากเจ้าทุกข์ มันมีโอกาส ที่ความสุขของเราจะ “กระเซ็น” เข้าไปโดนเขาได้ . …เหมือนเวลาที่มีคนหาวนั่งอยู่ ใกล้ๆเราและเราหาวตาม . …เหมือนเวลาที่เรามีเพื่อนร่วมห้อง ที่ขยันอ่านหนังสือและทำให้เรารู้สึก อยากหยิบหนังสือขึ้นมาอ่านบ้าง . เพราะใจของคนเราก็ไม่ต่างอะไรต้นไม้ครับ บางครั้ง เราอาจจะไม่สามารถ “รดน้ำ” ให้ต้นไม้ของคนที่กำลังทุกข์ใจได้ แต่เราสามารถเป็น “แสงแดด” ให้กับเขาได้ครับ อ้างอิง Hatfield, E., Cacioppo, J. T., & Rapson, R. L. (1993). Emotional Contagion. Cambridge University Press. https://doi.org/10.7551/mitpress/9780262012973.003.0003

SpringerLink

The impact of emotional contagion on workplace safety: Investigating the roles of sleep, health, and production pressure - Current Psychology

Using emotional contagion theory and the Job Demands-Resources model as a theoretical foundation, we tested the proposition that higher levels of c...

#จิตวิทยา #siamstr

ทุกวันนี้ หลายคนเริ่ม “คุยกับ AI” มากขึ้นเรื่อยๆ . ไม่ว่าจะเป็นการคุยเพื่อสืบค้นหาข้อมูล คุยเพื่อจะได้มี “ผู้ช่วย” ในการสร้างสรรค์ผลงาน (เช่น ให้ AI ช่วยสร้าง slide ในการนำเสนองาน) . …หรือคุยเพื่อหาเพื่อนปรับทุกข์ . สิ่งหนึ่งที่ทำให้ AI เป็น เพื่อนปรับทุกข์ชั้นดี สำหรับหลายๆคนก็คือ . ไม่ว่าเราจะพูดอะไรออกไป AI ก็พร้อมที่จะรับฟังเรา พยายามทำความเข้าใจเรา . …และไม่ตัดสินเรา . ประสบการณ์การคุยกับ AI นี้ ทำให้หลายคนมีความคิดว่า “ฉันอยากให้ทุกๆคนที่อยู่ใกล้ฉัน เข้าใจ ยอมรับ และไม่ตัดสินฉันเหมือน AI จัง” . อย่างไรก็ตาม นักจิตวิทยาหลายคน (เช่น Donald Winnicott) มองว่า การที่ทุกคนรอบๆตัวเราเข้าใจ ยอมรับ และไม่ตัดสินเราในทุกๆอย่างนั้น มันอาจจะไม่ใช่เรื่องที่ดีเท่าไหร่นัก . เพราะถ้าคนรอบตัวเราเป็นอย่างนั้นหมด โอกาสที่เราจะได้เรียนรู้ทักษะในการ รับมือกับความแตกต่างในความสัมพันธ์ และทักษะการรับมืออารมณ์ความรู้สึกของตัวเอง (เช่น ความรู้สึกไม่พอใจ) ก็จะไม่มี . นี่อาจนำมาสู่ปัญหาความสัมพันธ์กับคนอื่นในเวลาต่อมา (ซึ่งเป็นปัญหาที่สามารถหลีกเลี่ยงได้ หากเรามีโอกาสได้ฝึกฝนทักษะในข้างต้นอย่างเพียงพอ) . ทั้งหมดที่ผมเขียนมานี้ ผมไม่ได้มีเจตนาที่จะสื่อว่า การมีคนที่รับฟังเรา เข้าใจเรา ยอมรับเรา (โดยไม่ตัดสินเรา) คือเรื่องที่เลวร้ายนะครับ . อันที่จริง ผมมองว่ามันเป็นเรื่องที่ดีด้วยซ้ำไป . แต่ต่อให้มันจะเป็นสิ่งที่ดี แต่ถ้ามัน “มากเกินไป” (มากจนปิดกั้นโอกาสที่เราจะได้พัฒนาทักษะที่ควรพัฒนา) มันก็สามารถนำมาสู่ผลลัพธ์ที่เลวร้ายได้ครับ อ้างอิง

arXiv.org

Illusions of Intimacy: How Emotional Dynamics Shape Human-AI Relationships

AI companion chatbots, such as those offered by Replika and CharacterAI, increasingly function as always-available companions that provide empathy,...

arXiv.org

How AI and Human Behaviors Shape Psychosocial Effects of Extended Chatbot Use: A Longitudinal Randomized Controlled Study

As people increasingly seek emotional support and companionship from AI chatbots, understanding how such interactions impact mental well-being beco...

https://psycnet.apa.org/record/1954-02354-001 https://doi.org/10.3390/info16121025?urlappend=%3Futm_source%3Dresearchgate.net%26utm_medium%3Darticle #จิตวิทยา #siamstr

หลายคนพบว่า อยู่มาวันหนึ่ง พวกเขาตื่นขึ้นมาและก็มองเห็นว่า . …พวกเขาได้กลายเป็นคนที่ตัวเองไม่ชอบไปเสียแล้ว! . ยกตัวอย่างเช่น หลายคนไม่อยากเห็นตัวเองเป็นคนขี้โมโห แต่เมื่อวันเวลาผ่านไปสักพัก พอพวกเขารู้ตัวอีกที ก็มีคนทักว่า พวกเขากลายเป็นคนขี้โมโหไปเสียแล้ว . คำถามสำคัญในกรณีเช่นนี้ก็คือ “มันกลายเป็นอย่างนี้ได้ยังไง?” . โดยทั่วไปแล้ว การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ไม่ใช่การเปลี่ยนแปลงแบบ “พลิกหน้ามือเป็นหลังมือ” ภายในชั่วข้ามคืน . การเปลี่ยนแปลงส่วนใหญ่ มักจะเป็นการเปลี่ยนแปลง แบบทีละเล็กทีละน้อยมากกว่า . อันที่จริง การเปลี่ยนแปลง ทีละเล็กทีละน้อยที่ผมพูดถึงนี้ มันอาจเล็กน้อยมากจนเรา แทบจะสังเกตไม่เห็นมันด้วยซ้ำ! . ยกตัวอย่างเช่น เราไม่อยากเห็นตัวเองกลายเป็นคนขี้โมโห แต่พอเรารู้สึกไม่พอใจกับใครสักคน เราก็ใช้คำพูดที่ “รุนแรงเกินควร” เล็กๆน้อยๆใส่คนๆนั้น . เราอาจจะบอกกับตัวเองว่า “นี่มันนิดๆหน่อยๆเท่านั้นเอง มันไม่ได้เสียหายเท่าไหร่เลยนะ มันไม่เป็นอะไรหนักหนาหรอก” . อย่างไรก็ตาม หากเราใช้คำพูดที่ “รุนแรงเกินควร” เล็กๆน้อยๆบ่อยๆเข้า ความ “รุนแรงเกินควร” ในระดับนี้ ก็จะเริ่มกลายเป็น “เรื่องปกติ” สำหรับเรา . มันกลายเป็น new normal สำหรับเรา . และเมื่อ “กระบวนการ” ในการสร้าง new normal นี้เกิดขึ้นอีกรอบ…และอีกรอบ…และอีกรอบ . วันหนึ่ง เราก็จะตื่นขึ้นมา มองดูตัวเองในกระจก และจำตัวเองแทบไม่ได้อีกแล้ว! . ฉะนั้น หากเราไม่ต้องการที่จะ “กลายร่าง” เป็นคนที่เราไม่ชอบ เราก็ต้องอย่ามองข้ามเรื่อง “เล็กๆน้อยๆ” ครับ อ้างอิง https://doi.org/10.1016/j.jesp.2009.03.013 https://doi.org/10.1038/nn.4426 #จิตวิทยา #siamstr

เวลาที่เราเลิกกับแฟน หนึ่งในคำถามที่อยู่ในใจของหลายคนก็คือ… . “ฉันเลิกกับแฟนเก่าไปเป็นปีแล้วนะ แถมตอนนี้ ฉันก็มีแฟนใหม่แล้วด้วย แต่ทำไมในใจฉันยังมีความรู้สึกให้กับแฟนเก่าอยู่นะ? หรือว่าฉันไม่ได้รักแฟนใหม่มากพอ? ถ้าฉันรักแฟนใหม่มากพอ ฉันก็ไม่ควรมีความรู้สึกให้แฟนเก่าแล้วสิ!” . คำถามทำนองนี้สามารถส่งผลให้เกิดความรู้สึกผิดกับแฟนคนใหม่ได้ . สิ่งที่ผมอยากจะนำเสนอในวันนี้ก็คือ ความรู้สึกที่ยังคง “เหลือตกค้าง” กับแฟนเก่านี้ เป็นเรื่องที่ปกติธรรมดามากๆครับ . เพราะตอนที่เราคบกำลังแฟนเก่าอยู่นั้น สายสัมพันธ์ที่เรามีกับแฟนเก่า มันไม่ได้ต่างอะไรกับต้นไม้เราปลูก . พอต้นไม้สายสัมพันธ์เติบโตจนถึงจุดหนึ่ง ต่อให้เราจะเลิกกับแฟนเก่าและไม่ได้ “รดน้ำ” ให้กับต้นไม้สายสัมพันธ์นั้นอีกแล้ว แต่นั่นก็ไม่ได้หมายความว่าต้นไม้ต้นนั้น จะ “เหี่ยวเฉา” หรือ “ตาย” ภายในชั่วข้ามคืน . อันที่จริง หากต้นไม้สายสัมพันธ์นั้น ได้มีโอกาสเติบโตจนถึงจุดหนึ่ง (เหมือนต้นไม้ต้นใหญ่ๆที่อยู่ในป่า) ต่อให้เราจะไม่ได้ “รดน้ำ” ให้กับ ต้นไม้ดังกล่าวเพิ่มแม้แต่หยดเดียว มันก็ยังเป็นไปได้ที่ต้นไม้ต้นนั้น จะยังคงมีชีวิตอยู่ต่อไปได้อีกเป็นปีๆ! . ฉะนั้น การที่เรายังมีความรู้สึก “เหลือตกค้าง” อยู่กับแฟนเก่านั้น มันไม่ใช่สัญญาณที่จะฟันธงว่า นี่คือความผิดของเราเสมอไป . …และมันก็ไม่ได้หมายความว่า เราไม่รักแฟนคนปัจจุบัน (หรือรักแฟนคนปัจจุบันไม่มากพอ) อีกด้วยครับ! อ้างอิง https://doi.org/10.1177/19485506251323624 https://doi.org/10.1016/j.jbtep.2021.101713 #จิตวิทยา #siamstr

หลายคนที่ประสบความสำเร็จในการทำงาน มักจะชอบยก credit ความสำเร็จดังกล่าวให้คู่ชีวิตของตัวเอง . หลายคนถึงกับบอกว่า ถ้าไม่มีคู่ชีวิตของพวกเขา พวกเขาจะไม่มีวันประสบความสำเร็จได้ด้วยซ้ำ! . คำพูดทำนองนี้เป็นเพียงแค่การ “อวย” แฟนตัวเอง หรือมันเป็นคำพูดที่สะท้อนความเป็นจริงกันแน่? . ผลการศึกษาที่มีอยู่บ่งชี้ว่า…มันคือความจริงครับ! . ผลการศึกษาพบว่า หากคู่ชีวิตที่รับบทเป็น “ช้างเท้าหลัง” ในความสัมพันธ์ (ไม่ว่าคนที่รับบทนี้จะเป็นสามีหรือภรรยาก็ตาม) เป็นคนที่มีนิสัย “รับผิดชอบ มีวินัย ใส่ใจ” สถานการณ์ภายในบ้านมีแนวโน้มที่จะ “น่าอยู่ เป็นระเบียบเรียบร้อย” . มันจะส่งผลให้คู่ชีวิตที่รับบทเป็น “ช้างเท้าหน้า” สามารถทุ่มเทเวลาและพลังงานไปกับการทำงานได้อย่างเต็มที่ (และนำมาสู่ความสำเร็จในหน้าที่การงานตามมา) . นอกจากนี้ นิสัย “รับผิดชอบ มีวินัย ใส่ใจ” ของคู่ชีวิตที่เป็น “ช้างเท้าหลัง” ยังสามารถ ส่งผลให้ฝ่ายที่เป็น “ช้างเท้าหน้า” มีนิสัยดังกล่าวมากยิ่งขึ้น (ซึ่งนี่ถือเป็นนิสัยที่เอื้อต่อความเจริญ ในหน้าที่การงานอย่างปฏิเสธไม่ได้) . นอกเหนือไปจากนิสัย “รับผิดชอบ มีวินัย ใส่ใจ” แล้ว อีกหนึ่งคุณลักษณะของ “ช้างเท้าหลัง” ที่ส่งผลต่อ ความก้าวหน้าของ “ช้างเท้าหน้า” คือการที่ “ช้างเท้าหลัง” เป็นคนที่มีวุฒิภาวะทางอารมณ์ครับ . เพราะเวลาที่ “ช้างเท้าหลัง” มีวุฒิภาวะทางอารมณ์ ความขัดแย้งภายในความสัมพันธ์ก็จะมีไม่มาก . หรือต่อให้เกิดความขัดแย้งเกิดขึ้น การบริหารความขัดแย้งที่ดี ของคนที่มีวุฒิภาวะทางอารมณ์ ก็จะช่วยให้คู่รักเข้าใจกันและกันมากขึ้น (ไม่ใช่ยิ่งขัดแย้งกันมากกว่าเดิม) . นี่ถือเป็นอีกหนึ่งสิ่งที่ช่วยให้ “ช้างเท้าหน้า” มีเวลาและพลังงานในการจดจ่อกับ การทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ (และนำมาสู่ความสำเร็จในชีวิตการทำงานได้) . ทั้งหมดที่ผมได้เขียนมานี้ มันสะท้อนให้เห็นได้ว่า ความสำเร็จในหน้าที่การงานไม่ได้เป็นผลลัพธ์ ของ one-man show แต่มันเป็น “ผลงานร่วม” ของทั้ง team มากกว่าครับ อ้างอิง https://doi.org/10.1177/0956797614551370 https://doi.org/10.1016/j.jrp.2023.104350 #จิตวิทยา #siamstr

หลายคนมองว่าชีวิตที่มี routine คือชีวิตที่น่าเบื่อ . เพราะชีวิตที่มี routine คือชีวิตที่เราจะทำสิ่งต่างๆ ซ้ำๆเหมือนๆกันในทุกๆวัน . ยกตัวอย่างเช่น . ตื่นนอน-เข้านอนเวลาเดิมในทุกๆวัน ทานอาหารเช้าเมนูเดิมในทุกๆวัน เริ่มต้นทำงานด้วยการเปิดอีเมลดูเป็นอันดับแรกในทุกๆวัน . เป็นต้น . แต่เชื่อไหมครับว่า routine ที่น่าเบื่อเหล่านี้ คือสิ่งสำคัญชนิดที่ “ขาดไม่ได้” สำหรับพวกเราหลายคนเลยครับ! . ยิ่งชีวิตเรากำลังเผชิญหน้ากับ ความไม่แน่นอนเยอะเท่าไหร่ (เช่น ถูกเชิญออกจากที่ทำงาน สูญเสียสมาชิกครอบครัวคนสำคัญ มีความจำเป็นต้องย้ายไปอยู่ต่างประเทศ) routine ก็ยิ่งมีความสำคัญมากเท่านั้น . เพราะ routine เหล่านี้จะช่วยให้เรารู้สึก “มั่นคง” ท่ามกลางช่วงเวลาที่เต็มไปด้วยความเปลี่ยนแปลง . หากชีวิตเราไม่มี routine เลย เราก็ต้องรับมือกับความเปลี่ยนแปลงเต็มไปหมด ซึ่งมันอาจจะเยอะจนทำให้เรารู้สึกไม่สบายใจได้ . ดังนั้น มันจึงอาจกล่าวได้ว่า แม้ routine จะเป็นสิ่งที่ฟังดู “น่าเบื่อ” ก็จริง แต่สิ่งที่ “น่าเบื่อ” นี้ก็สามารถมอบ ความสงบทางใจให้กับเราได้เช่นกัน . แล้วคุณผู้อ่านล่ะครับ? . คุณผู้อ่านมี routine อะไรที่ช่วยให้ คุณผู้อ่านรู้สึก “มั่นคง” ได้ (แม้ในยามที่ชีวิตกำลังเจอ กับความเปลี่ยนแปลง) บ้างไหมครับ? อ้างอิง https://doi.org/10.1016/j.jpsychires.2022.05.033 #จิตวิทยา #siamstr

หลายคนใช้ชีวิตโดยยึดถือคติว่า “No is a complete sentence.” . ดังนั้น เวลาที่พวกเขาปฏิเสธใครก็ตาม พวกเขาก็จะเพียงแค่พูดว่า “ไม่” โดยที่ไม่ได้ให้เหตุผลหรือคำอธิบายเพิ่มเติม . เพราะพวกเขามองว่า หากพวกเขาให้เหตุผลหรือคำอธิบายเพิ่มเติม มันคือการแสดงให้อีกฝ่ายเห็นว่า พวกเขากลัวที่จะเผชิญหน้ากับความไม่พอใจของอีกฝ่าย . พวกเขามองว่า เหตุผลหรือคำอธิบายเพิ่มเติมนั้น ทำหน้าที่เป็น “กันชน” ระหว่างพวกเขากับอีกฝ่าย . พวกเขามองว่า การให้เหตุผลหรือคำอธิบายเพิ่มเติมนั้น มันแสดงถึงความอ่อนแอของตัวพวกเขาเอง . ทั้งหมดนี้จึงกลายเป็นเหตุผล ที่ทำให้พวกเขาปฏิเสธด้วยการ พูดคำว่า “ไม่” และหยุดทุกอย่างไว้แค่นั้น . แต่คำถามสำคัญก็คือ เวลาที่เราปฏิเสธด้วยคำว่า “ไม่” เช่นนี้ มันจะส่งผลให้อีกฝ่ายเพียงแค่ รู้สึกไม่พอใจกับเราอย่างเดียวเท่านั้นหรือ? . ไม่ครับ . หลายครั้ง สิ่งที่อีกฝ่ายรู้สึก มันไม่ใช่ความไม่พอใจ . …แต่มันเป็นความเจ็บปวด . ยกตัวอย่างเช่น . ตอนที่เพื่อนชวนเราไปงานแต่งงานของเขา และเราตอบปฏิเสธเพื่อน ด้วยการพูดว่า “ไม่” อย่างเดียวนั้น . มันอาจจะส่งผลให้เพื่อนเกิดความคิดขึ้นมาในใจว่า “มิตรภาพของเรามันมีค่าสำหรับเธอแค่นี้เองหรือ?” . มันอาจจะทำให้เพื่อนรู้สึกเสียใจกับคำปฏิเสธที่ “ห้วน” ของเราได้ . เป็นต้น . ด้วยเหตุนี้ คนที่ให้เหตุผลหรือคำอธิบายเพิ่มเติม (เวลากล่าวคำปฏิเสธ) เขาไม่ได้ทำเช่นนั้นเพียงเพราะ พวกเขารู้สึกหวาดกลัวที่จะเผชิญหน้ากับความไม่พอใจของอีกฝ่ายเท่านั้น . บางครั้ง พวกเขาให้เหตุผลหรือคำอธิบายเพิ่มเติม เพราะพวกเขาแคร์ความรู้สึกของอีกฝ่าย . ซึ่งแน่นอนครับว่า การแคร์ความรู้สึกของคนอื่นนั้น มันไม่ใช่สัญญาณของความอ่อนแอ! . ดังนั้น การจะตัดสินแบบ “เหมารวม” ว่า การให้เหตุผลหรือคำอธิบายเพิ่มเติม (เวลาที่เรากล่าวคำปฏิเสธ) คือการกระทำที่อ่อนแอ (หรือการกระทำที่ถูกผลักดันด้วยความกลัว) ไปเสียทั้งหมด . …จึงไม่ใช่การตัดสินที่เป็นธรรมเท่าไหร่นัก . ผมมองว่า แทนที่จะโฟกัสว่าเราควรให้เหตุผล หรือคำอธิบายเพิ่มเติมหรือไม่ เราน่าจะโฟกัสว่าเรากำลังตัดสินใจ ด้วยความกลัวหรือความเป็นห่วงมากกว่าครับ อ้างอิง Alberti, R. E., & Emmons, M. L. (2008). Your perfect right: Assertiveness and equality in your life and relationships (9th ed.). Impact Publishers. https://psycnet.apa.org/record/2007-12400-000 https://doi.org/10.1017/s0954579400005976 #จิตวิทยา #siamstr

หลายคนรู้สึกแย่กับตัวเอง . เพราะเวลาที่พวกเขาอยู่ในวงบทสนทนา (เช่น ระหว่างอยู่ในห้องประชุมของที่ทำงาน) กว่าที่พวกเขาจะพูดอะไรบางอย่างออกมา พวกเขาใช้เวลาคิดนานกว่าคนอื่นๆ . พวกเขามองว่าตัวเองเป็นคน “โง่” พวกเขามองว่าตัวเองเป็นคน “หัวช้า” พวกเขามองว่าตัวเองเป็นคน “ไม่ฉลาด” . คำถามสำคัญก็คือ…มุมมองเหล่านี้เป็นความจริงหรือเปล่า? . ไม่เสมอไปครับ . อันที่จริง หลายคนที่ดู “หัวช้า” คือคนที่ฉลาดด้วยซ้ำ! . เพราะสิ่งที่พวกเขาคิดอยู่ในหัว มีความซับซ้อนและหลากหลาย พวกเขาจึงใช้เวลาในการ “ประมวลผล” นานสักหน่อย ก่อนที่จะเอ่ยปากพูดออกมา . ฉะนั้น อย่ารีบที่จะชี้นิ้วตัดสินตัวเอง ด้วยคำว่า “โง่” “หัวช้า” “ไม่ฉลาด” ฯลฯ เลยครับ . เพราะคำตัดสินเหล่านั้น…ใช่ว่าจะเป็นจริงเสมอไปครับ อ้างอิง

SpringerLink

‘Slow down, one detail at the time!’ the influence of reflective-impulsive cognitive style on the recollection of criminal events - Psychological Research

This study investigates the impact of the reflective-impulsive dimension of cognitive styles on recollection and the accuracy of a criminal events....

https://psycnet.apa.org/doi/10.1017/S1930297500007865 #จิตวิทยา #siamstr

เวลาที่เรารักใครสักคน และเราเห็นว่าเขาคนนั้น กำลังประสบปัญหาอยู่ มันปกติมากๆเลยครับ ที่เราอยากจะรีบยื่นมือเข้าไปช่วยเหลือเขา . แต่สังเกตไหมครับว่า ในหลายๆครั้ง พอเรายื่นมือเข้าไปหาเขาแล้ว เขากลับขยับตัวถอยห่างไปจากเรายิ่งกว่าเดิม? . ทำไมมันถึงเป็นแบบนั้นได้? . เพราะสิ่งหนึ่งที่หลายคนให้ความสำคัญ…คือการมีอิสระที่จะเลือก . …รวมถึงอิสระในการเลือกว่า จะให้คนอื่นยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือหรือไม่ . ด้วยเหตุนี้ การรีบยื่นมือเข้าไปช่วยเหลือคนที่เรารัก (โดยไม่ได้เช็คกับเจ้าตัวก่อนว่า เจ้าตัวต้องการความช่วยเหลือหรือไม่) จึงอาจถูกมองว่าเป็นการ “ลิดรอน” อิสระในการเลือก . …ส่งผลให้เจ้าตัวอาจจะรู้สึกไม่พอใจและเริ่มต้น “รักษาระยะห่าง” กับฝ่ายที่ยื่นมือเข้าไปช่วยเหลือได้ . (ต่อให้เจ้าตัวจะเข้าใจว่า การยื่นมือเข้ามาช่วยนี้ เกิดขึ้นเพราะเจตนาที่ดีก็ตาม) . ฉะนั้น หากเราไม่ต้องการให้ “ความรัก” ของเราทำให้คนที่เรารัก “ตีตัวออกห่าง” การถาม “ความยินยอม” ของเจ้าตัว ก่อนที่เราจะหยิบยื่นความช่วยเหลือให้ . …ถือเป็นเรื่องที่ไม่ควรมองข้าม . เราอย่าปล่อยให้ “ความรัก” ของเรา “ผลักไสไล่ส่ง” คนที่เรารักโดยไม่ตั้งใจกันเลยครับ อ้างอิง

Frontiers | Parental Autonomy Support, Parental Psychological Control and Chinese University Students’ Behavior Regulation: The Mediating Role of Basic Psychological Needs

https://doi.org/10.1037/amp0001389 https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/a0012754 #จิตวิทยา #siamstr

สามีภรรยาจำนวนไม่น้อย โกหกกันและกันในเรื่องของ การใช้เงินซื้อ “ของเล่นส่วนตัว” . ยกตัวอย่างเช่น . สามีบอกภรรยาว่าตัวเอง ซื้อเกมในช่วง “ลดราคา” (แต่จริงๆแล้วซื้อมาในช่วง “เต็มราคา”) . ภรรยาบอกสามีว่าใช้งบไม่เกินเดือนละ 5,000 บาทสำหรับซื้อเครื่องสำอาง (แต่จริงๆแล้ว ใช้เงินเกินงบทุกเดือน) . เป็นต้น . และในหลายๆกรณี สามีภรรยาก็รู้ด้วยนะครับว่า อีกฝ่ายกำลังโกหกในเรื่องการใช้เงินอยู่ . แต่พวกเขาก็เลือกที่จะไม่พูดอะไร หนำซ้ำ พวกเขายังเลือกที่จะ ทำเป็น “ไม่รู้ไม่เห็น” อีกด้วย! . ทำไมพวกเขาถึงเลือกที่จะทำเช่นนั้น? . เพราะพวกเขามองว่า ต่อให้พวกเขาจะหยิบเรื่องนี้มาคุย อีกฝ่ายก็คงจะไม่เปลี่ยนพฤติกรรมการใช้จ่ายอยู่ดี . พวกเขามองว่า การหยิบเรื่องนี้มาคุย มีแต่จะทำให้เกิดความขัดแย้ง โดยไม่เกิดประโยชน์อะไรเพิ่มเติม . พวกเขาจึงทำทีราวกับว่าตัวเอง “ไม่รู้เรื่อง” ในขณะที่สามีหรือภรรยาของพวกเขา ก็ยังคงปกปิดพฤติกรรมการใช้จ่าย “ที่แท้จริง” ของตัวเองต่อไป . …ส่งผลให้เรื่องนี้ถูก “ซุกไว้ใต้พรม” ในความสัมพันธ์ . มันอาจจะยังไม่เป็นปัญหาเท่าไหร่นะครับ ถ้าสิ่งที่ถูก “ซุกไว้ใต้พรม” มีไม่เยอะ . แต่ถ้าสิ่งที่ถูก “ซุกไว้ใต้พรม” สะสมเป็นจำนวนมากขึ้นมาล่ะ? . ในท้ายที่สุด นี่อาจกลายเป็นแรงกดดัน ที่ทำให้ความสัมพันธ์ยากที่จะไปต่อ…ก็เป็นได้ . ทำเป็น “ไม่รู้ไม่เห็น” จนกลายเป็น “ระเบิดเวลา” กับแบกรับความเสี่ยงที่จะขัดแย้งด้วยการหยิบเรื่องนี้มาพูดคุย . นี่คือทางเลือกที่คู่รักกลุ่มนี้กำลังเผชิญอยู่ . แล้วคู่รัก “ควรจะ” เลือกทางเลือกไหนดี? . ผมมองว่าเรื่องนี้…ไม่มีผิดไม่มีถูกที่ตายตัวครับ . ผมมองว่าเรื่องนี้…เป็นเรื่องที่แต่ละคน จะต้อง “ชั่งน้ำหนัก” เอาครับว่า ระหว่างความเสี่ยงที่จะเกิดความขัดแย้งในวันนี้ กับความเสี่ยงที่จะเกิด “ระเบิดเวลา” ในวันหน้า . …ความเสี่ยงไหนที่ “คุ้มค่า” ที่จะแบกรับมากกว่ากัน . เราอาจไม่มีสิทธิที่จะไม่แบกรับความเสี่ยงใดใดได้ก็จริง แต่เรามีสิทธิที่จะเลือกได้ว่า เราต้องการแบกรับความเสี่ยงแบบไหนครับ อ้างอิง https://doi.org/10.1093/jcr/ucz052 https://doi.org/10.1007/s10834-024-09988-2 https://doi.org/10.1016/j.ijresmar.2025.07.003 #จิตวิทยา #siamstr

ตอนที่เรายังเป็นเด็กๆ การยอมรับจากผู้ใหญ่ (เช่น พ่อแม่ ครู) คือสิ่งที่สำคัญสำหรับเรามาก . ผู้ใหญ่ในชีวิตเราจะเป็นคนบอกให้เรารู้ (ไม่ทางตรงก็ทางอ้อม) ว่า เรากำลังทำสิ่งที่ถูกต้องอยู่ไหม เราดีพอหรือยัง . แล้วในวันที่เราโตเป็นผู้ใหญ่แล้วล่ะ? . แม้ในวันที่เราโตเป็นผู้ใหญ่แล้ว… . หลายคนก็ยังคงคุ้นชินกับการ มองหาการยอมรับจากคนอื่น . หลายคนยังคงคุ้นชินกับการให้ ใครสักคนมาบอกว่าอะไรคือสิ่งที่ถูกต้อง . หลายคนยังคงคุ้นชินกับการให้ ใครสักคนมาบอกว่าเราดีพอหรือยังไม่ดีพอ . ความคุ้นชินนี้สามารถกลายเป็นอุปสรรค ที่ขวางกั้นไม่ให้เราใช้ชีวิตอย่างเต็มอิ่มได้ . แน่นอนครับ ผมไม่ได้มีเจตนาที่จะสื่อว่า หากเราเติบโตขึ้น เราควรที่จะ “ปิดหูปิดตา” และไม่สนใจคนอื่นแม้แต่นิดเดียว . แต่ผมมีเจตนาที่จะสื่อว่า การเรียนรู้ที่จะตัดสินใจด้วยตัวเอง (ว่าอะไรคือสิ่งที่ถูกต้อง ว่าตัวเราเองดีพอหรือยัง) ถือเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการมีชีวิตที่เต็มอิ่ม . แล้วเราจะเริ่มต้นเรียนรู้ที่จะ ตัดสินใจด้วยตัวเองในเรื่องนี้ได้ยังไง? . ผมมองว่า ขั้นแรกสุด เราจะต้องมองเห็นตัวเอง ให้ได้อย่างชัดเจนก่อนครับว่า ชีวิตของเราทุกวันนี้ อยู่ภายใต้ “ร่มเงา” ของคนอื่นในเรื่องอะไรบ้าง . ยกตัวอย่างเช่น ทุกวันนี้ เราอาจจะกำลังเอาคุณค่าในตัวเรา มาผูกเข้ากับการยอมรับของพ่อแม่เรา ถ้าพ่อแม่เรายอมรับในตัวเรา เราก็จะถือว่าตัวเรามีค่า แต่ถ้าพ่อแม่ไม่ยอมรับในตัวเรา เราก็จะถือว่าตัวเองไร้ค่า เป็นต้น . ยิ่งเรามองเห็น “ร่มเงา” ของคนอื่นได้ชัดเจนมากเท่าไหร่ อิทธิพลที่ “ร่มเงา” มีต่อใจเราก็ยิ่งมีแนวโน้มที่จะลดลง . …จนกระทั่งเรากลายเป็นอิสระจาก “ร่มเงา” ดังกล่าวได้ในท้ายที่สุดครับ อ้างอิง https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0033-295X.108.3.593 https://psycnet.apa.org/record/2012-00755-000 https://doi.org/10.1207/S15327965PLI1104_01 #จิตวิทยา #siamstr

เวลาที่เราตั้งเป้าหมายให้กับตัวเอง หลายคนจะตั้งเป้าหมายไว้สูง . ยกตัวอย่างเช่น “ฉันจะเริ่มต้นออกกำลังกายวันละ 1 ชั่วโมง” (จากที่ก่อนหน้านี้ไม่เคยออกกำลังกายมาก่อน) เป็นต้น . การตั้งเป้าหมายไว้สูงแบบนี้มีข้อดีตรงที่ว่า หากเราสามารถ “เข็นตัวเอง” ให้ลงมือทำตามที่วางเป้าไว้ได้ มันก็จะเกิดการเปลี่ยนในชีวิตที่ “จับต้องได้” อย่างชัดเจน . (ยกตัวอย่าง หากเราตั้งเป้าหมายที่เริ่มต้น ใช้เวลาแต่ละวันในการออกกำลังกายเยอะ ร่างกายเราก็มีแนวโน้มที่จะแข็งแรงขึ้นอย่างรวดเร็ว เป็นต้น) . แต่ข้อเสียของการตั้งเป้าหมายไว้สูงก็คือ เมื่อไหร่ก็ตามที่เงื่อนไขในชีวิตเรา “ไม่พร้อม” มันมีโอกาสสูงมากที่เราจะไม่สามารถ “เข็นตัวเอง” ให้ลงมือทำเป้าหมายดังกล่าวได้ . (เช่น เมื่อคืนนอนหลับๆตื่นๆเพราะไม่สบาย ส่งผลให้ออกกำลังกาย 1 ชั่วโมงตามที่วางเป้าไว้ไม่ไหว) . มันจะทำให้เรารู้สึกว่าตัวเอง “ล้มเหลว” และบั่นทอนกำลังใจของเราที่จะ เดินหน้าทำตามเป้าหมายที่เราวางไว้ได้ . และยิ่งหากเรา “ล้มเหลว” บ่อยๆเข้า วันหนึ่ง มันอาจทำให้เรารู้สึกท้อแท้ จนตัดสินใจ “เท” เป้าหมายดังกล่าวไปทั้งหมดอีกด้วย . ในทางกลับกัน หากเป้าหมายที่เราตั้ง เป็นเป้าหมายที่เราสามารถ “เข็นตัวเอง” ให้ลงมือทำได้ (ทั้งในวันที่เงื่อนไขในชีวิตเรา “พร้อม” และวันที่ “ไม่พร้อม”) เราก็ไม่จะเจอกับคำว่า “ล้มเหลว” บ่อยๆ . มันจะช่วยให้เรามีกำลังใจเดินหน้า ทำตามเป้าหมายที่เราวางไว้มากขึ้น (แม้ว่าเราจะไม่ได้ตั้งเป้าหมายไว้สูงในกรณีนี้ก็ตาม) . บางคนอาจมองว่าแนวทางนี้ มันนำมาสู่การเปลี่ยนแปลงในชีวิต ที่ “จับต้องได้” ค่อนข้างช้า . ผมเห็นด้วยนะครับมันว่าช้ากว่าจริงๆ . แต่ผมมองว่าการเปลี่ยนแปลงที่ช้ากว่า ก็ยังดีกว่าการเปลี่ยนแปลงที่ไม่เกิดขึ้น (เพราะเป้าหมายถูก “เท”) อยู่ดี . ด้วยเหตุนี้ ผมจึงอยากที่จะนำเสนอว่า เวลาที่เราตั้งเป้าหมายในชีวิตของเรานั้น เราไม่เพียงแค่ควรคำนึงถึงเพียงแค่ เวลาที่สถานการณ์ในชีวิตเรา “เอื้ออำนวย” ต่อการลงมือทำตามเป้าหมายดังกล่าวเท่านั้น . …แต่เราควรนึกถึงช่วงเวลาที่ สถานการณ์ในชีวิตเรา “ไม่เอื้ออำนวย” อีกด้วยครับ อ้างอิง

Frontiers | Goal Missed, Self Hit: Goal-Setting, Goal-Failure, and Their Affective, Motivational, and Behavioral Consequences

https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/0033-295X.84.2.191 #จิตวิทยา #siamstr

“ชายแทร่” “ผู้ชาย toxic” “toxic masculinity” . ยิ่งวันเวลาผ่านไป ผมก็ยิ่งเชื่อว่าหลายคน คุ้นเคยกับคำเหล่านี้มากขึ้นเรื่อยๆ . ผู้ชายที่เข้าข่าย “ชายแทร่” มักจะมี พฤติกรรมที่สะท้อนถึงคุณสมบัติดังเช่น… . มีอคติเชิงลบกับคนที่มีอัตลักษณ์ทางเพศต่างไปจากตนเอง (ผู้หญิง และ LGBTQ+) มองว่าตัวเองเป็นคนสำคัญสูงลิ่ว ไม่ค่อยมีความเข้าอกเข้าใจให้กับคนอื่น กดขี่และ/หรือใช้ความรุนแรงกับผู้อื่นในความสัมพันธ์ ฯลฯ . แน่นอนครับว่าบุคคลที่มีลักษณะในข้างต้น ไม่ใช่บุคคลที่ “น่าพึงประสงค์” เท่าไหร่นัก . คำถามสำคัญก็คือ ในบรรดาผู้ชายที่มีอยู่ในสังคมเรานั้น มีกี่คนที่เข้าข่าย “ชายแทร่” นี้? . ผลการศึกษาจากประเทศ New Zealand พบว่า เกือบร้อยละ 90 ของผู้ชายไม่เข้าข่าย “ชายแทร่” ครับ . ผมยังไม่เคยเห็นการศึกษาลักษณะนี้ ในประเทศไทยก็จริง แต่ผมคาดเดาว่า ผลลัพธ์คงมีแนวโน้มที่จะไม่แตกต่างไปจาก กรณีของผู้ชาย New Zealand มากนัก . แต่ในที่สุดแล้ว ไม่ว่าผู้ชายประเภท “ชายแทร่” จะคิดเป็นสัดส่วนเท่าไหร่ในสังคมไทยเราก็ตาม คำถามที่สำคัญยิ่งกว่าก็คือ พวกเราแต่ละคนมีความเป็น “ชายแทร่” อยู่ในตัวเองแค่ไหน? . นี่ไม่ใช่คำถามสำหรับผู้ชายเท่านั้นนะครับ . เพราะถ้าเราย้อนกลับไปอ่านข้างบน เราจะเห็นได้ชัดเจนเลยครับว่า ลักษณะความเป็น “ชายแทร่” นั้น สามารถ apply ได้กับทุกๆคน (ไม่ว่าจะอัตลักษณ์ทางเพศใดก็ตาม) . พอเราได้ตั้งคำถามกับตัวเองอย่างจริงจัง เราก็อาจจะพบว่า บางวัน เรามีความเป็น “ชายแทร่” เข้มข้นหน่อย ในขณะที่บางวัน เรามีความเป็น “ชายแทร่” น้อยหน่อย . (อย่างตัวผมเองนั้น ผมพบว่า ในบางวัน empathy ของผมก็ “หย่อนยาน” อย่างชัดเจน ทั้งๆที่ผมทำงานเป็นนักจิตวิทยา!) . นี่คือเรื่องปกติครับ . การที่เราตั้งคำถามทบทวนตัวเองในเรื่องนี้ ไม่ใช่เพื่อที่เราจะตำหนิหรือต่อว่าตัวเอง แต่เพื่อที่เราจะได้เริ่มต้นรับผิดชอบตัวเอง และค่อยๆเปลี่ยนแปลงให้ตัวเรากลายเป็น คนที่ดีขึ้นต่อไปในอนาคตครับ อ้างอิง https://doi.org/10.1037/men0000547 #จิตวิทยา #siamstr

ยิ่งเราอายุมากขึ้นเท่าไหร่ หลายคนก็ยิ่งกลัวว่า ตัวเองจะ “สมองเสื่อม” มากขึ้นเท่านั้น . ยิ่งพอเราเห็นว่าตัวเองเริ่ม “ขี้ลืม” ความกลัวนั้นก็ยิ่งทวีคูณเข้าไปอีก . แต่ในความเป็นจริงแล้ว สาเหตุหลักที่ทำให้การทำงาน ของสมองเราถดถอยไม่ใช่อายุที่มากขึ้น . มันคือความเหนื่อยล้า ความเครียด การนอนหลับที่ไม่เพียงพอ และสุขภาพหัวใจที่อ่อนแอมากกว่า . ด้วยเหตุนี้ เวลาที่เราพบว่าตัวเอง เริ่ม “ขี้ลืม” หนักๆ หนทางแก้ไขที่ “ตรงจุด” อาจจะไม่ใช่การ “พุ่งเป้า” ไปที่สมองของเรา . การพักผ่อนให้เพียงพอ การบริหารสุขภาพใจให้ดี การทานอาหารให้มีประโยชน์ การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ . …สิ่งเหล่านี้สามารถเป็นหนทางแก้ปัญหาที่ “ตรงจุด” มากกว่า . . . กล่าวโดยสรุปก็คือ หากช่วงนี้ เราพบว่าตัวเอง “ขี้ลืม” บ่อยๆ หรือหากเราต้องการจะดูแลตัวเอง ไม่ให้ “สมองเสื่อม” ในอนาคต สิ่งที่เราควรจะเช็คตัวเองก่อนเป็นอันดับแรกก็คือ . …เรานอนหลับเพียงพอไหม? …เราทานอาหารที่มีสารอาหารครบถ้วนหรือเปล่า? …เราออกกำลังกายสม่ำเสมอใช่ไหม? …เราบริหารจัดการความเครียดได้ดีหรือไม่? . หากเราเคลียร์ตัวเองในประเด็นเหล่านี้ได้ เรามีโอกาสสูงที่จะไม่มีปัญหา “ขี้ลืม” หรือ “สมองเสื่อม” ในอนาคตครับ อ้างอิง https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/pag0000928 https://doi.org/10.1016/j.neurobiolaging.2025.04.008

arXiv.org

Associations Between Sleep Efficiency Variability and Cognition Among Older Adults: Cross-Sectional Accelerometer Study

Objective: We aimed to determine the relationship between day-to-day sleep efficiency variability and cognitive function among older adults using a...

#จิตวิทยา #siamstr

หลายคนไม่ชอบเวลาที่ตัวเองมีความรู้สึกวิตกกังวล . อันที่จริง หลายคนมองว่า มันจะดีมากๆเลยครับ หากพวกเขาสามารถ “ออกคำสั่ง” ให้ความวิตกกังวลของตัวเองเงียบหายไปได้ . อย่างไรก็ตาม ความวิตกกังวลไม่ใช่ “ผู้ร้าย” (แม้มันอาจสร้างความไม่สบายใจให้กับเราอยู่บ้างก็ตาม) . ความวิตกกังวลคือ “สัญญาณเตือน” . “สัญญาณเตือน” ให้เรารู้ว่าอะไรคือสิ่งที่สำคัญสำหรับเรา (เช่น สุขภาพของเรา งานของเรา ความสัมพันธ์ของเรา) . มันช่วยให้เรา take action ในการเตรียมตัว วางแผน และปกป้อง สิ่งที่สำคัญนั้นได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น (เมื่อเทียบกับกรณีที่เราไม่มี “สัญญาณเตือน” นี้) . ยกตัวอย่างเช่น . ความวิตกกังวลที่เกิดขึ้นก่อนที่เราจะ สอบวัดระดับภาษาอังกฤษ คือ “สัญญาณเตือน” ที่กระตุ้นให้เรา take action ในการฝึกฝนทักษะภาษาอังกฤษของตัวเองอย่างเป็นระบบ . เป็นต้น . หากเราได้ take action อย่างเหมาะสมแล้ว เรามักจะพบว่า “สัญญาณเตือน” ในใจเราจะเงียบลงตามไปด้วย . มันอาจจะไม่ได้เงียบสนิททันทีนะครับ แต่มันมักจะค่อยๆเสียงเบาลงทีละนิดๆ . ในทางกลับกัน หากเราไม่ได้มีการ take action ที่เหมาะสม หากเราเพียงแค่รู้สึกวิตกกังวล และคิดวนในจุดนั้นไปเรื่อยๆ (เช่น คิดกังวลซ้ำๆอยู่ในใจว่า “ฉันต้องสอบไม่ผ่านแน่ๆเลย”) “สัญญาณเตือน” ในใจเราก็มีแนวโน้มที่จะดังต่อไปเรื่อยๆเช่นกัน . มันจะกลายเป็นความทรมานใจที่ต่อเนื่องไม่สิ้นสุด . สิ่งที่ผมได้หยิบมาเล่าให้ฟังในวันนี้ มันอาจไม่ใช่แนวทางในการรับมือ กับความวิตกกังวลที่จะ “ได้ผล” กับทุกๆคนในทุกๆกรณีก็จริง . แต่มันเป็นแนวทางที่เรียบง่ายและ “ได้ผล” กับหลายๆคนในหลายๆกรณีอยู่เหมือนกัน . ผมหวังว่าบทความในวันนี้จะเป็นอีกหนึ่ง “ทางเลือก” ที่เป็นประโยชน์สำหรับคนที่กำลังหาทาง รับมือกับความวิตกกังวลของตัวเองอยู่นะครับ อ้างอิง https://doi.org/10.31887/DCNS.2002.4.3/tsteimer https://doi.org/10.1038/s41598-022-23885-4 https://doi.org/10.1093/emph/eoab037 #จิตวิทยา #siamstr

ไม่ว่าจะในอดีตหรือในปัจจุบัน สังคมเราล้วนเต็มไปด้วยผู้นำ ที่มีพฤติกรรม “บกพร่องทางศีลธรรม” . แต่เราก็จะเห็นได้ว่า ผู้คนจำนวนไม่น้อย ตัดสินใจที่จะเดินตามผู้นำเหล่านี้ . ทำไม? . บางคนบอกว่า… . เป็นเพราะผู้คนเหล่านั้น มีความเชื่อที่สอดคล้องกับผู้นำดังกล่าว . บางคนบอกว่า… . เป็นเพราะผู้คนเหล่านั้น ถูกผู้นำกล่าว “ล้างสมอง” . วันนี้ ผมอยากจะนำเสนออีกหนึ่งเหตุผลครับ . มันเป็นเหตุผลที่เรียบง่าย จนหลายคนอาจไม่ได้นึกถึง . แต่มันก็เป็นเหตุผลที่สำคัญไม่แพ้เหตุผลอื่นๆ . หลายคนตัดสินใจเดินตาม ผู้นำที่ “บกพร่องทางศีลธรรม” เพราะพวกเขา “ไม่มีแรง” ที่จะต่อต้านผู้นำเหล่านี้ครับ . ใช่แล้วครับ การตัดสินใจที่จะไม่เดินตามผู้นำ เป็นสิ่งที่ต้องใช้ “แรง” ครับ . เราต้องใช้ “แรง” ในการพิจารณา และวิเคราะห์พฤติกรรมของผู้นำ . เราต้องใช้ “แรง” ในการตัดสินใจว่า “ฉันจะไม่เดินตามผู้นำคนนี้แล้ว” (และก็จะยิ่งใช้ “แรง” มากเป็นพิเศษ หากคนรอบตัวตัดสินใจไม่เหมือนกับเรา) . หากเราเหน็ดเหนื่อยกับการเอาตัวรอด ในชีวิตประจำวันของเรามากจนเรา “ไม่มีแรง” เหลือสำหรับสิ่งเหล่านี้ เราก็มีแนวโน้มที่จะตัดสินใจ เดินตามผู้นำโดย default ได้ . นี่คือสาเหตุสำคัญข้อหนึ่ง ที่ทำให้ผู้นำเผด็จการจำนวนมาก ดูจะ “ประสบความสำเร็จ” ในประเทศ ที่มีปัญหาเรื่องปากท้องอย่างรุนแรงนั่นเองครับ อ้างอิง https://doi.org/10.1016/j.obhdp.2011.03.001 https://doi.org/10.3390/bs13090743

SpringerLink

Poverty and economic decision making: a review of scarcity theory - Theory and Decision

Poverty is associated with a wide range of counterproductive economic behaviors. Scarcity theory proposes that poverty itself induces a scarcity mi...

SpringerLink

Poverty and economic decision making: a review of scarcity theory - Theory and Decision

Poverty is associated with a wide range of counterproductive economic behaviors. Scarcity theory proposes that poverty itself induces a scarcity mi...

https://doi.org/10.1093/scan/nsad012 #จิตวิทยา #siamstr