"เหนือกว่า.. แต่ไม่ชนะ" คุณอยากพัฒนา หรือคุณแค่อยากชนะ? ในโลกของบทสนทนาและการแลกเปลี่ยนความคิด เราต่างเคยเจอรูปแบบหนึ่งของการสื่อสารที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ นั่นคือ.. การแสดงความคิดเห็นที่ไม่ได้เกิดจากความเข้าใจ แต่เกิดจาก "ความต้องการเป็นฝ่ายเหนือกว่า" มันคือพฤติกรรมที่เมื่อได้ยินแนวคิดใดแนวคิดหนึ่ง แทนที่จะรับฟังและไตร่ตรอง ผู้พูดกลับเลือกที่จะ "หามุมที่แตกต่าง" เพื่อทำให้ตนเองดูเหนือกว่า ไม่ว่าข้อมูลที่ได้รับจะสมเหตุสมผลแค่ไหนก็ตาม บางครั้งมันไม่ได้เกิดจากความตั้งใจที่ไม่ดี บางครั้งมันเป็นเพียงสัญชาตญาณ ทำนองว่า "ฉันต้องแสดงให้เห็นว่าฉันคิดลึกกว่านี้ ฉันแตกต่าง ฉันเฉียบคมกว่า" แต่คำถามสำคัญคือ… การโต้แย้งเพื่อความเหนือกว่า ทำให้เราเติบโตขึ้นจริง ๆ หรือ? พฤติกรรมนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร? มนุษย์ทุกคนล้วนต้องการได้รับการยอมรับ เราอยากให้คนอื่นเห็นว่าเรา ฉลาด มีมุมมองที่แหลมคม หรือแตกต่างไปจากคนทั่วไป และนี่อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้บางคนติดอยู่กับ "กับดักของการต้องชนะ" บางครั้งเรายังไม่ได้มีมุมมองนั้นมาก่อน แต่เมื่อเห็นประเด็นหนึ่งถูกนำเสนอ เรากลับสร้างมันขึ้นมาทันทีเพื่อให้มี "มุมที่แตกต่าง" บางครั้งเราไม่ได้เห็นข้อมูลที่ลึกกว่านั้นจริง ๆ แต่เราต้องการแสดงให้เห็นว่าเรามีมุมที่กว้างกว่า บางครั้งมันเป็นเพียงการปกป้องอัตตาของตัวเอง เพราะการยอมรับว่าความคิดของคนอื่นสมเหตุสมผล อาจทำให้เรารู้สึกเสียความมั่นใจ สิ่งเหล่านี้ไม่ได้ผิด แต่เมื่อมันกลายเป็นนิสัย มันอาจเป็นกำแพงขวางกั้นการเติบโตของเราเอง ความต้องการจะชนะ มักขวางกั้นการเรียนรู้ การแสดงมุมมองที่แตกต่างนั้นไม่ใช่ปัญหา ตราบใดที่มันมาจากความเข้าใจที่แท้จริง แต่หากการโต้แย้งเกิดขึ้นเพียงเพื่อ "เอาชนะ" ผลที่ตามมาอาจเป็นสิ่งที่เราไม่ได้คาดคิด เราอาจพลาดโอกาสในการเข้าใจสิ่งที่มีค่า เมื่อเราหาข้อโต้แย้งก่อนที่เราจะเข้าใจเนื้อหาจริง ๆ เราอาจปิดกั้นตัวเองจากมุมมองที่อาจช่วยให้เราพัฒนา จำประโยคนี้ได้ไหม? "คนที่ฟังเพื่อตอบกลับ จะไม่ได้ยินอะไรเลย นอกจากเสียงของตัวเอง" เราอาจใช้พลังงานไปกับการปกป้องอัตตามากกว่าการเติบโต หากทุกการสนทนากลายเป็นสนามแข่งขัน ความสนใจของเราจะอยู่ที่ "ฉันจะชนะการโต้แย้งนี้ได้อย่างไร?" แทนที่จะเป็น "ฉันจะเข้าใจและเรียนรู้อะไรจากมันได้บ้าง?" เราอาจสร้างระยะห่างแทนที่จะสร้างการเชื่อมโยง การแสดงความคิดเห็นในเชิงโต้แย้งตลอดเวลา อาจทำให้คนรอบตัวเริ่มรู้สึกว่าเราสนใจที่จะเอาชนะ มากกว่าที่จะสนใจความจริง ผลที่ตามมาน่ะเหรอ… คนอาจไม่อยากแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับเรา บางครั้งเราอาจถูกมองว่าขาดความถ่อมตัวทางปัญญา เราอาจสูญเสียโอกาสในการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีผ่านการฟังอย่างแท้จริง เราไม่ได้จำเป็นต้องชนะตลอดเวลา เปลี่ยนจาก "ฉันต้องแสดงว่าฉันเหนือกว่า" เป็น "ฉันอยากเข้าใจให้มากขึ้น" ก่อนที่เราจะรีบหาข้อโต้แย้ง ถามตัวเองว่า... "ฉันเข้าใจสิ่งที่เขากำลังพูดจริง ๆ หรือยังเปล่า?" "ความฉลาดที่แท้จริง ไม่ได้อยู่ที่เราหาข้อโต้แย้งได้เร็วแค่ไหน แต่อยู่ที่เรากล้าเปิดใจรับความคิดใหม่ ๆ แค่ไหน" ขอให้รับรู้ว่า "ฉันไม่จำเป็นต้องแสดงความเห็นที่ต่างเสมอ" หากเราพบข้อมูลที่ถูกต้อง ครบถ้วนแล้ว การยอมรับมันก็เป็นทางเลือกที่ฉลาดได้เช่นกัน เราสามารถรับฟังโดยไม่ต้องรู้สึกว่าตัวเองต้องมีอะไรเพิ่มเสมอไป "บางครั้งการแสดงว่าคุณรู้ทุกอย่าง อาจทำให้คุณไม่ได้เรียนรู้อะไรเลย" ถามตัวเองเสมอว่า "สิ่งที่ฉันกำลังจะพูด มันช่วยพัฒนาอะไร?" ก่อนจะโต้แย้งหรือแสดงความคิดเห็นที่แตกต่าง ลองคิดว่า... "สิ่งนี้จะทำให้การสนทนานี้ดีขึ้น หรือมันเป็นเพียงการเติมอัตตาของฉัน?" เพราะบางครั้ง... ความเงียบก็มีพลังมากกว่าคำพูด การตั้งคำถามมากกว่าการตอบโต้ อาจเปิดโลกให้กว้างขึ้น การยอมรับว่าเรายังไม่รู้ทุกอย่าง อาจเป็นก้าวแรกของการเติบโตที่แท้จริง คุณค่าของการฟังมากกว่าการพูด การแสดงมุมมองที่ลึกซึ้งเป็นเรื่องที่ดี การแลกเปลี่ยนความคิดเป็นสิ่งที่ช่วยให้โลกพัฒนา แต่บางครั้ง การฟังอย่างแท้จริง อาจเป็นสิ่งที่มีค่ามากกว่าการต้องเป็นฝ่ายพูดเสมอ ลองเปิดโอกาสให้ตัวเองเข้าใจ โดยไม่ต้องรีบสร้างข้อโต้แย้ง ลองตั้งคำถามให้ตัวเองก่อนว่า "เรากำลังฟังเพื่อเข้าใจ หรือฟังเพื่อหาช่องโต้แย้ง?" ลองคิดว่าการสนทนาไม่ใช่การแข่งขัน แต่เป็น "การสร้างสิ่งใหม่ร่วมกัน" เพราะสุดท้ายแล้ว... "ผู้ที่มีปัญญาจริง ๆ ไม่ใช่คนที่มีคำพูดมากที่สุด แต่คือคนที่รู้ว่าเมื่อไหร่ควรพูด และเมื่อไหร่ควรเงียบเพื่อรับฟัง" การเติบโตไม่ได้อยู่ที่ว่าเราชนะกี่ครั้ง แต่อยู่ที่ว่าเราเรียนรู้มากแค่ไหน ✅ ความเหนือกว่าไม่ได้อยู่ที่เสียงที่ดังกว่า แต่อยู่ที่ใจที่เปิดกว้างกว่า ✅ ไม่ใช่ทุกบทสนทนาต้องจบลงด้วยผู้แพ้และผู้ชนะ ✅ การยอมรับความจริง ไม่ได้ทำให้เราดูด้อยค่า แต่มันทำให้เราเติบโต -------- ทำไมผมจึงเขียนเรื่องนี้? ก็เพราะ ผมเคยเป็นมาก่อน ผมเคยมีความสุขกับการหาข้อโต้แย้ง เคยพยายามแสดงให้เห็นว่าผมมองได้ลึกกว่าคนอื่น เคยคิดว่า… การชนะในการถกเถียง คือการพิสูจน์ว่าผมฉลาด แต่วันหนึ่งผมเริ่มสังเกตเห็นบางอย่าง… ผมอาจชนะในบางบทสนทนา แต่บางครั้งก็จบลงด้วยความว่างเปล่า ผมได้เสียงชื่นชม แต่บางครั้งก็แลกมาด้วยระยะห่างจากคนรอบตัว ผมคิดว่าตัวเองรู้มากขึ้น แต่จริง ๆ แล้วผมกำลังสร้างกำแพงปิดกั้นโอกาสในการเรียนรู้ ผมเข้าใจผลดี-ผลเสียของมันดี จนกระทั่งวันหนึ่งผมถามตัวเองว่า "แล้วอะไรสำคัญกว่ากัน—การชนะ หรือการเติบโต?" และเมื่อผมเริ่มละวาง ผมก็ได้เห็นบางอย่างที่ไม่เคยเห็นมาก่อน… วันนี้ ผมแค่อยากแบ่งปันเรื่องนี้ ในฐานะ คนที่เริ่มหลุดพ้นจากพันธนาการนี้แล้ว และผมหวังว่า ถ้ามีใครที่ยังติดอยู่ในวงจรนี้ บทความนี้อาจช่วยให้คุณ ตั้งคำถามกับตัวเองดูสักครั้ง เพราะบางที... "การไม่ต้องเอาชนะ คือชัยชนะที่แท้จริงของเราเอง" #StayHumble #LifeShift #Siamstr